Woningkopers ervaren onzekerheden op woningmarkt
Bouwnieuws | Bewerkt door redactie, Bron: Monitor Koopwoningmarkt
Geplaatst: vandaag
Stijgende rente, strengere hypotheekvoorwaarden, oplopende bouwkosten en een verwachte afname van het woningaanbod zetten het vertrouwen in de koopwoningmarkt onder druk. Geopolitieke spanningen en hogere kosten voor energie en levensmiddelen vergroten de financiële onzekerheid. Woonconsumenten ervaren de aankoop van een (nieuwbouw)woning daardoor als risicovoller.
Stijgende rente beperkt mogelijkheden woningkopers
De kapitaalmarktrente bereikte in het derde kwartaal van 2026 3,35%. De gemiddelde hypotheekrente steeg naar 3,93%. Hierdoor daalt de maximale leencapaciteit bij twee keer modaal met circa 5% en bij een modaal inkomen met bijna 11%. Nieuwe financieringslastnormen en inkomensstijgingen bieden vanaf 2027 enige extra ruimte. Tegelijkertijd scherpen banken hun acceptatiebeleid aan, onder meer voor aflossingsvrije hypotheken en betaalbaarheid na pensionering.
Koopprijzen bestaande woningen stijgen minder hard
Volgens het Kadaster en CBS stegen bestaande koopwoningen in het derde kwartaal van 2026 met 3,3% op jaarbasis. De prijsontwikkeling zwakt daarmee voor het zevende kwartaal af. Voormalige huurwoningen vergroten het aanbod, terwijl financiering lastiger wordt. Overbieden neemt af; gecorrigeerd voor inflatie daalden de prijzen licht.
Dynamiek bestaande markt blijft voorlopig overeind
De NVM registreerde in de eerste drie kwartalen ruim 122.100 woningverkopen, tegenover 118.400 in 2025. Voormalige huurwoningen ondersteunen de doorstroming: ongeveer een derde wordt gekocht door bestaande woningeigenaren. In 2027 wordt dit aanbod naar verwachting kleiner.
Nieuwbouwmarkt onder druk door oplopende bouwkosten
Voor de nieuwbouwmarkt stapelen de problemen zich op. De stijgende olie- en gasprijzen hebben geleid tot hogere materiaal- en materieelkosten. Volgens modelschattingen van Archidat worden ook in de komende periode forse stijgingen van de bouwkosten verwacht.
Hierdoor moeten bestaande nieuwbouwplannen opnieuw op financiële haalbaarheid worden beoordeeld. Vooral de combinatie van hogere bouwkosten en de nadruk op betaalbare woningen en appartementen maakt het steeds lastiger om projecten rendabel te ontwikkelen. Vertraging, uitstel of het afblazen van bouwprojecten ligt daardoor op de loer. Tegelijkertijd zijn de verkoopprijzen van nieuwbouwwoningen in de tweede helft van 2025 en de eerste helft van 2026 sterk gestegen, met jaar-op-jaarstijgingen tot wel 8%. Hierdoor verslechtert de prijs-kwaliteitverhouding ten opzichte van bestaande woningen en neemt de concurrentiekracht van nieuwbouw af. Daarmee komt ook de rol van nieuwbouw als motor voor doorstroming op de woningmarkt onder druk te staan. Het aantal verkochte nieuwbouwwoningen stabiliseert inmiddels al ruim een jaar.
Vertrouwen woonconsument daalt al zeven kwartalen op rij
De Eigen Huis Marktindicator daalde van 99 naar 86. Ook het vertrouwen in de eigen financiële situatie neemt af. Volgens NHG groeien de financiële zorgen, maar kunnen de meeste woningeigenaren hun woonlasten nog dragen. Betalingsproblemen nemen niet toe.
Hypotheekmarkt ontspant en normaliseert
Volgens HDN bleef het aantal verstrekte hypotheken vrijwel gelijk: 294.000 tegenover 296.900. Het aandeel voor nieuwbouw daalde van 8 naar 6 procent. Verbouwingen en oversluitingen nemen af. Hypotheekaanvragen van doorstromers stegen met 15% op jaarbasis.
Vooruitzichten 2027: herstel woningmarkt blijft kwetsbaar
Hogere financieringslasten, strengere voorwaarden en afnemend vertrouwen maken herstel onzeker. Loonstijgingen bieden enige steun, maar financierbaarheid blijft een knelpunt. Nieuwbouwprojecten riskeren vertraging of uitval. Minder aanbod van voormalige huurwoningen kan ook de bestaande markt afremmen.
De Monitor Koopwoningmarkt is een samenwerking van Archidat, Centraal Bureau voor de Statistiek, De Hypotheekshop, Hypotheken Data Netwerk, Locatus, Nationale Hypotheek Garantie, Nederlandse Vereniging van Makelaars, Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten, Vereniging Eigen Huis en WoningBouwersNL. Het Expertisecentrum Woningwaarde van de faculteit Bouwkunde van de TU Delft beheert de monitor.
De Kwartaalrapportage van het derde kwartaal in 2026 hier downloaden
Overig Bouwnieuws
|