'Defensie en woningbouw kunnen samen Nederland versterken'
Bouwnieuws | Bewerkt door redactie, Bron: WoningBouwersNL
Geplaatst: vandaag
Nederland investeert de komende jaren tientallen miljarden in defensie. Volgens brancheorganiatie WoningBouwersNL hoeft dat geen bedreiging te zijn voor de al zwaar onder druk staande woningbouw, maar biedt het juist een unieke kans. Dit blijkt uit de Thermometer Koopwoningen najaar 2026, die WoningBouwersNL in Den Haag heeft aangeboden aan minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan.
“Waar Defensie een schop de grond in zet, kan ook de woningbouw versnellen, want infrastructuur, electriciteitsnetwerken en bouwlocaties zijn gemene delers. Met slim samenwerken komen we allemaal verder”, zegt Piet Adema, bestuursvoorzitter van WoningBouwersNL.
Nieuwbouwmarkt hapert: bouw vraaggericht
Volgens de brancheorganisatie zijn de marktomstandigheden voor nieuwbouw nog steeds vrij goed, maar komt de productie niet los. De noodzaak om de woningbouw te versnellen is al jaren groot. In de eerste helft van 2026 werden 15.167 nieuwbouwkoopwoningen verkocht, zeven procent minder dan een jaar eerder. Vanaf mei zit de nieuwbouwverkoop weer in de lift: in mei lag de verkoop zelfs 14 procent boven het langjarig gemiddelde. In juni werden 3.046 nieuwbouwwoningen verkocht, zes procent boven het langjarig gemiddelde. Deze twee sterke maanden zijn niet genoeg om de zwakkere start goed te maken. Het aanbod onverkochte nieuwbouwappartementen steeg naar 35 procent, het hoogste niveau sinds 2013. Het aanbod dure grondgebonden woningen staat daarentegen met 15 procent op het op een na laagste punt ooit terwijl 41 procent van de woningzoekenden het liefst een twee-onder-een-kapwoning of vrijstaande grondgebonden woning wil en zich dat ook kan veroorloven.
Productie staat verder onder druk
Ondanks alle politieke aandacht voor de woningnood daalde de productie: van 75.000 opgeleverde woningen in 2022 naar 69.000 in 2025. Zelfs met de afname in de bevolkingsgroei tot het laagste niveau in tien jaar, blijft er een tekort van 384.000 woningen. Daarom zou de toegankelijkheid tot, en niet de betaalbaarheid van wonen een veel belangrijkere rol moeten gaan spelen in het woningbouwbeleid. De relatieve woonlasten van Nederlanders zijn namelijk verder afgenomen en liggen nu op 20 procent van het inkomen, bijna een procentpunt lager dan een jaar eerder. De vergunningsprocedures, bovenwettelijke eisen en betaalbaarheidsnormen van lagere overheden zetten de productie onder enorme druk.
Adema: “De woningbouwers zijn er klaar voor: de minister zet mooie stappen en als ook lagere overheden echt willen, dan kunnen we versnellen.”
Defensie: spanning of kans?
Niet iedereen is even optimistisch over de invloed van Defensie op de woningmarkt. ABN Amro waarschuwde eerder dit jaar dat de miljardeninvesteringen in kazernes en oefenterreinen extra druk zetten op een bouwsector die al kampt met personeelstekorten, met het risico op hogere prijzen en langere wachttijden, ook voor woningbouw.
WoningBouwersNL herkent die krapte, maar wijst op de mogelijkheden van de woonfabrieken. De capaciteit voor industrieel bouwen is de afgelopen jaren flink uitgebreid: van 18 fabrieken in 2019 naar 41 in 2025 en deze hebben de ruimte om op te schalen. Plan je defensieprojecten en grootschalige fabrieksmatige woningbouw samen, dan versterken ze elkaar. Het gaat om dezelfde wegen, hetzelfde stroomnet en dezelfde ontwikkelaars.
Defensie als opdrachtgever en smeermiddel
De cijfers onderbouwen dat: Nederland gaat structureel meer uitgeven aan defensie, voor 2026 kreeg het een budget van €26,8 miljard. Er komt zo’n 2.500 hectare aan extra militair terrein bij grotendeels natuur- en landbouwgrond, met naar verwachting beperkte impact op bestaande woningbouwplannen. Ongeveer een kwart van het budget gaat naar infrastructuur, vastgoed en digitalisering en dat is volgens WoningBouwersNL slim te combineren is met het ontsluiten van nieuwe woningbouwlocaties. “Defensie die bij een gemeente binnenloopt met de boodschap dat binnen twee jaar woningen nodig zijn voor het personeel, kan een traag proces helpen vlottrekken. Aan de andere kant heeft Defensie de kennis en mankracht van de bouwsector nodig om überhaupt te kunnen bouwen. Minister Elanor Boekholt-o’Sullivan zou weleens de perfecte bruggenbouwer op deze ministerspost kunnen zijn.”
Overig Bouwnieuws
|